Sector
  • Vmbo onderbouw
  • Havo onderbouw
  • Vwo onderbouw
  • Gymnasium onderbouw
Leerplankundig thema
  • Schoolbeleid
  • Professionalisering
  • Leerstijlen
  • Betekenisvol leren
  • Onderzoekend en ontwerpend leren

Een veilig klimaat

18-8-2015

​Een veilig pedagogisch klimaat is een voorwaarde om goed te kunnen leren. Het zorgt ervoor dat leerlingen zich prettig en veilig voelen op school en in de klas. Dit is bevorderlijk voor het leren en de motivatie van leerlingen, en is vooral voor jongens van belang. Een positief gevoel bij school bevordert de binding en kan uitval voorkomen. Leerlingen moeten het gevoel krijgen dat ze vertrouwen krijgen van docenten en schoolleiding. Vooral jongens hebben behoefte aan bevestiging en persoonlijke aandacht. Een veilig klimaat vraagt om heldere regels en toezicht op het naleven ervan, en om een goede zorgstructuur met persoonlijke begeleiding van leerlingen.


Wat kan de school doen?Hoe doet de school dat?
De school heeft heldere en uniforme regels over het omgaan met elkaar. Deze regels gelden niet alleen voor leerlingen maar ook voor medewerkers.Er zijn heldere schoolregels over omgangsvormen. Deze regels zijn opgesteld met alle geledingen in de school, en ook in overleg met leerlingen, zodat iedereen achter de gemaakte regels en afspraken kan staan die er gelden en dat iedereen daar ook naar kan handelen. Het betrekken van leerlingen is belangrijk.

Zij voelen zich dan meer mede-eigenaar en kunnen er beter op worden gewezen als afspraken niet worden nagekomen. Twee  voorbeelden van schoolbrede afspraken:

""Er is draagvlak in het docententeam als het gaat om heldere gedragsregels voor docenten en leerlingen. Over deze kenmerken zijn schoolbreed verschillende concrete afspraken gemaakt"

''De leerjaarcoördinator houdt het gedrag van leerlingen in de gaten en spreekt leerlingen aan indien nodig. Zijn er problemen, zoals te laat komen, uit de klas gestuurd worden of huiswerk niet maken, dan moeten leerlingen zich melden bij de leerjaarcoördinator zodat het besproken kan worden.''  

Bij de aanpak van problemen met leerlingen is het belangrijk dat iedereen handelt naar wat gezamenlijk is afgesproken zodat ook voor leerlingen duidelijk is wat de consequenties zijn van bepaald gedrag.  

Zorg dat afspraken en regels af en toe weer opnieuw worden bekeken en zo nodig bijgesteld:

"Bij het begin van elk nieuw schooljaar worden de regels telkens weer opnieuw onder de aandacht gebracht."
Mentoren bieden persoonlijke begeleiding en praten met leerlingen over hun motivatie en welbevinden op school. De mentor heeft regelmatig contact met de leerlingen. Door het vertrouwen dat leerlingen vaak in een mentor stellen, kunnen mentoren een belangrijke rol spelen in een veilig klimaat op school. Naast persoonlijke begeleiding kan het mentoraat ook benut worden om goede omgangsvormen te versterken en pestgedrag aan de orde te stellen. Enkele voorbeelden:

"In de eerste week van de brugklas worden tijdens het mentoraat kennismakingsspellen gedaan. Ook in de weken daarna wordt regelmatig aandacht besteed aan de wijze van omgaan met elkaar en je veilig voelen."

"In de eerste klassen krijgen alle leerlingen de 'Kanjertraining', gericht op het vergroten van zelfvertrouwen, het fatsoenlijk omgaan met elkaar en het tegengaan van pestgedrag. Deze training wordt gegeven door de daartoe geschoolde mentoren."
De school laat leerlingen een actieve bijdrage leveren aan de veiligheid op school.Leerlingen kunnen een rol spelen bij het toezien op veiligheid, bijvoorbeeld als steward of schoolwacht.  Een voorbeeld: "Vanaf klas 4 kunnen leerlingen ervoor kiezen om steward te worden en zo een rol te spelen bij het handhaven van een veilige en prettige sfeer op school. Ze worden daarvoor getraind en oefenen onder leiding van de toezichthouder hun taak uit. Zo spreken ze tijdens pauzes hun medeleerlingen aan als zij rommel maken, bemiddelen ze bij kleine onenigheden en hebben ze een rol bij schoolfeesten.
De school houdt toezicht op orde en veiligheid in de school. Dit kan door de inzet van bijvoorbeeld (veiligheids)conciërges, een ordecoördinator of surveillanten. De school zet (veiligheids)conciërges, een ordecoördinator of surveillanten in. In de functieomschrijving van deze onderwijsondersteuners wordt aandacht besteed aan hun rol op het gebied van veiligheid op school. Onderstaande voorbeelden laten zien hoe sommige scholen met veiligheid omgaan:

"Vooral de conciërges zijn een 'gouden team': zij kennen alle leerlingen en horen vaak meer van wat er speelt dan docenten. De conciërges begroeten de leerlingen 's morgens aan de poort. Als straf, bijvoorbeeld bij te laat komen, moeten de leerlingen klussen voor hen doen. Ze worden ook geïnformeerd over wat er bij de leerlingen speelt." 

"Elke ochtend worden de leerlingen aan de deur begroet door de ordecoördinator. Zo zijn er altijd surveillanten in de pauze zodat de rust bewaard wordt; leerlingen moeten zich rustig gedragen, schelden en pesten wordt niet getolereerd."

Contactpersoon