Sector
  • Vmbo onderbouw
  • Havo onderbouw
  • Vwo onderbouw
  • Gymnasium onderbouw
Leerplankundig thema
  • Schoolbeleid
  • Professionalisering
  • Leerstijlen
  • Betekenisvol leren
  • Onderzoekend en ontwerpend leren

Reflectie uitlokken

18-8-2015
​​Reflecteren is belangrijk om te leren van opgedane ervaringen, maar is geen vaardigheid die bij  jongeren vanzelf ontstaat. Vooral jongens hebben behoefte aan begeleiding bij het leren reflecteren. Het is belangrijk dat docenten op het juiste moment feedback geven op het gedrag van leerlingen, en reflecterende vragen stellen bij leeractiviteiten. Docenten vinden reflectie belangrijk maar vinden het ook lastig om de juiste vragen te stellen en feedback te geven. Het helpt om gestructureerde momenten voor reflectie te organiseren in de les.
 
Wat kan de docent doen?Hoe doet de docent dat?
De docent geeft feedback op het gedrag van de leerlingen.De docent geeft feedback en benoemt en beloont daarbij  positief gedrag. De docent staat zelf ook open voor feedback. De docent zorgt voor een goede timing bij het geven van feedback.

Ik beloon leerlingen die positief gedrag laten zien. Op het moment dat iemand opvalt, dan ga ik dat gelijk duidelijk maken: soms klassikaal (‘goed gekeken, Bart’), soms individueel (‘ik zie dat je niet meedoet,  hoe komt dat?’)

De docent organiseert momenten voor reflectie en stelt reflecterende vragen.Docenten kunnen systematisch in de lesopbouw tijd maken voor reflectie. Enkele voorbeelden:
"Aan het einde van de les – ik zet een timer vijf minuten voor het einde van les – dan noteren we met elkaar in de klas wat de leerlingen hebben geleerd. Dan is er sprake van reflectie. We zijn als klas verantwoordelijk voor de leeropbrengst, voor de samenvatting van het geleerde."

''Na het uitvoeren van een taak stel ik de volgende reflectievragen: "Wat viel je op toen je bezig was? Waarom deed je dat zo? Het was makkelijk! Hoe kwam dat?"

 "Bij het afsluiten van een lessenreeks stel ik willekeurige vragen: 'Wat vond jij? Hoe vond je de samenwerking? Wat zou je een volgende keer anders doen?''

De docent kan ook voorafgaande aan een activiteit reflecterende vragen stellen, bijvoorbeeld: "Als ik jou straks vraag wat je hebt gedaan, heb je dan een antwoord? [(corrigerende reflectie)… Later, wanneer de jongen laat zien wat hij gedaan heeft, is de docent geïnteresseerd in zijn werk.
De docent stimuleert leerlingen om met elkaar te reflecteren en elkaar feedback te geven. Een manier om leerlingen te leren reflecteren is om het zelf als docent ook te doen en leerlingen dan mee te nemen.

"Ik ben sterk in zelfreflectie en ik probeer reflectievaardigheden door te geven aan leerlingen. Ik vraag me steeds af: leer ik ze wel echt iets? Dit bespreek ik met leerlingen. Daardoor komt het gesprek op gang."

Contactpersoon