Sector
  • Vmbo onderbouw
  • Havo onderbouw
  • Vwo onderbouw
  • Gymnasium onderbouw
Leerplankundig thema
  • Schoolbeleid
  • Professionalisering
  • Leerstijlen
  • Betekenisvol leren
  • Onderzoekend en ontwerpend leren

Omgaan verschillen J/M

13-8-2015
​​​​​​De schoolloopbaan van jongens in het voortgezet onderwijs verloopt de laatste jaren minder gunstig dan die van meisjes. Jongens lopen vaker vertraging op en halen vaker een diploma op een lager niveau. Hoe valt dit te verklaren?

Onderzoek laat zien dat de huidige positie van jongens in het onderwijs niet te maken heeft met een verschil in cognitieve competenties. Wel zijn er vrij duidelijke verschillen wat betreft niet-cognitieve competenties. Jongens en meisjes verschillen vaak in werkhouding en sociaal gedrag, en dat is van invloed op hun deelname aan het onderwijs. Hoewel deze verschillen duidelijk naar voren komen, moet er wel met enige voorzichtigheid naar worden gekeken. Niet alle jongens en meisjes zijn hetzelfde. De diversiteit binnen beide groepen is groter dan tussen de groepen. Er zijn jongensachtige jongens en meisjesachtige meisjes, maar ook jongensachtige meisjes en meisjesachtige jongens. Desalniettemin is er gedrag dat gemiddeld vaker bij jongens voorkomt dan bij meisjes. 

Het APS geeft op basis van literatuuronderzoek en docenteninterviews een overzicht van meer jongensachtig gedrag. Het gaat om de volgende jongenskenmerken:

Jongenskenmerken
Beweeglijkheid​Jongens vinden het moeilijker om stil te zitten. Ze hebben behoefte aan beweging bij het leren. Dit heeft te maken met het hoge testosterongehalte. Tegelijkertijd kunnen juist jongens ook erg hangen in de banken. Dit heeft er mee maken dat de mannelijke hersenen overschakelen naar een rusttoestand als ze niet een taak hoeven uit te voeren.
Leren door doenJongens leren meer door te doen dan door te luisteren. Ze willen graag dingen uitproberen en fouten maken en vooral praktisch aan de slag.
Gevoelig voor invloed van vriendengroepJongens zijn gevoelig voor regels binnen en belangen van de eigen vriendenkring. Ze zijn gevoelig voor groepsdruk en voor de hiërarchie in de groep: de stoerste jongen is het meest bepalend voor het gedrag van de groep.
Impulsief          Jongens reageren vaak snel en fysiek als ze zich aangesproken voelen. Ze zijn minder goed in het remmen van impulsief gedrag.
CompetitiefJongens houden van competitie. Ze zijn gevoelig voor directe beloning: kunnen scoren, een goede prestatie laten zien. Competitie is uitdagend en geeft hen de mogelijkheid goed voor de dag te komen.
Risico’s nemenRisico’s nemen Jongens zijn meer geneigd tot risicogedrag. Ze durven en proberen een grens over te gaan en zijn er minder in geïnteresseerd iets te doen alleen omdat de leraar het zegt.
Overschatting van eigen mogelijkhedenJongens schatten zichzelf en hun mogelijkheden vaak veel te positief in. Ze denken snel iets af te kunnen hebben en zijn al snel tevreden met het resultaat.
Directe aanpak van conflicten   Jongens lossen zaken directer op dan meisjes en doen dat fysieker. Ze kunnen in korte tijd heel boos worden, maar dit kan ook zo voorbij zijn.
Meer tijd nodig om gevoelens te kunnen uitleggenJongens zijn minder goed in staat om negatieve signalen in een context te plaatsen en de emotionele reactie onder controle te houden. Ook vinden ze het lastig om emoties om te zetten in gedachten en woorden. Ze hebben meer verwerkingstijd nodig voordat ze hun gevoelens kunnen uitleggen.
Afhaken bij monotoon geluidJongens willen leven in de brouwerij en haken bij een monotoon verhaal snel af. Ze ‘registeren’ de docent minder goed als hij monotoon praat.
Visuele voorkeurJongens hebben meer moeite met het onthouden van geschreven en gesproken tekst. Ze zijn visueel ingesteld en kunnen beelden gemakkelijker onthouden dan woorden.
Minder oogcontactJongens maken moeilijker oogcontact en houden zich meer afzijdig. Oogcontact levert hen meer stress op.
Geldingsdrang en leiderschapJongens hebben geldingsdrang en tonen dat naar elkaar en naar de docent. Ze hebben een duidelijke ‘pikorde’ en hebben ontzag voor hun​